Veren el alan elden üstündür

Çalış, kazan! Çalışmayıp, herkese muhtaç kalanların dîni ve aklı noksan olur, iyilik etmekten mahrûm kalır ve herkesten hakâret görür.

Bir sabah, Peygamber efendimiz, Ashabı ile konuşurken, kuvvetli bir genç, erkenden dükkânına doğru geçti. Bazıları dediler ki:

- Erkenden dünyalık kazanmaya gideceğine, buraya gelip birkaç şey öğrenseydi iyi olurdu.

Bunun üzerine Resûlullah efendimiz buyurdu ki:

- Öyle söylemeyiniz! Eğer kimseye muhtaç olmamak, ana-baba ve çoluk-çocuğunu da muhtaç etmemek için gidiyorsa, her adimi ibâdettir. Eğer, herkese övünmek, keyif sürmek niyetinde ise, şeytanla beraberdir.

Hadîs-i şerîflerde buyuruldu ki:

(Bir Müslüman, helâl kazanıp, kimseye muhtaç olmaz ve komşularına, akrabâsına yardim ederse, Kıyâmet günü, ayin on dördü gibi parlak, nûrlu olacaktır.)

(Ticâret yapınız! Rızkın onda dokuzu ticârettedir.)

Neyle geçiniyorsun?

Îsâ aleyhisselâm birine sordu:

- Ne is yapıyorsun?

- İbâdetle vakit geçiriyorum.

- Nereden yiyip geçiniyorsun?

- Her şeyimi kardeşim veriyor.

- O hâlde, kardeşin senden daha kıymetli ibâdet yapmaktadır. Hz. Ömer buyurdu ki:

"Çalısınız, kazanınız, Allahü teâlâ rızkımı çalışmadan gönderir, demeyiniz! Allahü teâlâ, gökten para yağdırmaz."

Lokman Hakîm, oğluna nasîhat verirken buyurdu ki:

"Çalış, kazan! Çalışmayıp, herkese muhtaç kalanların dîni ve aklı noksan olur, iyilik etmekten mahrûm kalır ve herkesten hakâret görür."

Büyüklerden birine sordular:

- Özü sözü doğru olan tüccâr mı, yoksa geceleri namaz kılan, gündüzleri oruç tutan âbid mi yüksektir?

- Emîn olan tüccâr daha kıymetlidir. Çünkü, şeytanla her saat cihâd etmektedir. Şeytan, alış-verişte, tartmada onu aldatmaya uğraşmakta, o ise Allahü teâlânın emrini, rızâsını gözetmektedir.

Hz. Ömer, "Helâl kazanmak için alış-veriş ederken, helâl kazanırken can vermeyi, başka şekilde ölmekten daha çok severim" buyurdu.

İmâm-i Ahmed bin Hanbel hazretlerine, "Her gün sabahtan aksama kadar câmide ibâdet edip, Allahü teâlâ, benim rızkımı nereden olsa gönderir diyen bir kimse, nasıl bir adamdır?" diye sordular. Hz. İmâm söyle cevap verdi:

- Bu kimse câhildir. İslâmiyetten haberi yoktur.

İmâm-i Evzâî hazretleri, İbrâhim Edhem hazretlerini, sırtında bir yığın odun götürürken gördü. "Niçin bu kadar sıkıntı çekiyorsun? Kardeşlerin, seni hiçbir şeye muhtaç bırakmıyor" dedi.

Çalışmak farzdır

İbrâhim Edhem hazretleri buna söyle cevap verdi:

- Öyle söyleme, hadîs-i şerîfte, (Helâl kazanmak için sıkıntı çekenlere Cennet vâcib olur) buyuruldu.

Müslüman’ın kendine, evlâdına, ailesine ve borçlarını ödemek için lâzım olanları kazanması farzdır. Bunun için çalışan sevâb kazanır. Özürsüz terk edene azâb yapılacaktır. Borç ödemek farzdır. Ödeyemeden vefât edenin, ödemek niyeti varsa, günâh olmaz. Hadîs-i şerîfte, (Beş vakit namazı kıldıktan sonra, çalışıp helâl kazanmak, her Müslüman’a farzdır) buyuruldu.

Çalışırken de dînin emirlerine uymalıdır. Harâm işleyerek kazanılan paradan hayır gelmez.