Sual: Kader değişebilir mi?
CEVAP
Kaderin değişebilen ve değişmeyen kısımları vardir. İmam-i Gazâlî hazretleri buyurdu ki: (Kaza-i muallak, Levh-i mahfûzda yazılıdır. Eğer o kimse, iyi amel yapıp, duası kabul olursa, o kaza değişir.) Üç hadis-i şerif meali şöyledir: (Kader, tedbir ile sakınmakla değişmez. Fakat kabul olan dua, o belâ gelirken insani korur.) [Taberânî] (Kaza-i muallâkı hiçbir şey değiştirmez. Yalnız dua değiştirir ve ömrü, yalnız ihsan, iyilik artırır.) [Hâkim] (Sıla-i rahim ömrü uzatır.) [Taberani] Duanın belâyı def etmesi de, kaza ve kaderdendir. Yani, o kimsenin dua etmesi de, takdir edilmiş ise, dua eder, kabul olunca, belayı önler. (Ecel-i kaza)yi da, iyilik etmek geciktirir. Fakat (Ecel-i müsemma) değişmez. Ecel-i kaza, bir kimse, eğer iyi iş yapar yahut sadaka verir, hac ederse ömrü 60 yıl, bunları yapmazsa 40 yıl diye takdir edilmesi gibidir. Vakit tamam olunca, eceli bir an gecikmez. Birinin üç gün ömrü kalmış iken akrabasını, Allah rızası için ziyaret etmesi ile ömrü 30 yıl uzar. 30 yıl ömrü olan kimse de, akrabasını terk ettiği için, ömrü 3 güne iner. Araf suresinin (Ecel bir an gecikmez ve vaktinden önce gelmez) mealindeki 34. ayet-i kerimesi ecel-i müsemmayı göstermektedir. Ecel gelince gecikmez. Fakat ecel gelmeden önce, sadaka ile dua ile salih amel ile ömür uzar. Fatır suresindeki, (Herkesin ömrü ve ömürlerin kısalması hep yazılıdır) mealindeki 11. ayet-i kerimesi bunu göstermektedir.